Ter Inspiratie: Vers voor de zondag


8e zondag door het jaar / 26 februari 2017

Hecht niet aan aardse rijkdommen

De Bergrede – die al een aantal zondagen de leidraad is van de liturgie – geeft ons inzicht in hoe gelovigen op een juiste wijze de weg van God kunnen gaan. De Bergrede is echter meer dan een moreel principe of een ethisch manifest. Het gaat niet alleen om ieder bezit op zijn juiste waarde te schatten, het gaat eerder om te bouwen aan dat Rijk van God, met of zonder bezittingen. In de Bergrede wordt ons – als de nieuwe Tora van Christus – een richting geboden. Of nog sterker: Christus is zelf onze nieuwe Tora. Wanneer we in de liturgie ‘Christus vieren’ dan groeien we in deze gelovige houding. We overstijgen een moralistische instelling omdat met een gelovige, evangelische levensinstelling we in ons dagelijkse bestaan kunnen onderscheiden ‘waar het op aan komt’. ‘Vieren’ reikt zoveel verder dan ethische vermaningen. En een belangrijke stap hiertoe is in vertrouwen en trouw de weg van geloven gaan.

Exegetische notities Evangelie Matteüs 6,24-34


‘Vertrouwen’ vormt het centrale thema in deze lezing.
De twee heren staan voor het dilemma: God en mammon. ‘Mammon’ is een latere semitische term voor ‘rijkdom’ en voor ‘geld’. Als je geld en God tegelijk dient, is dat een aanslag op het eerste gebod, namelijk dat je alleen God kunt beminnen. In die tijd geen sinecure, want Galilea hing aan elkaar van allerlei belastingen, schattingen, tol, tienden en rekening rijden. Het was een hele opgave om financieel rond te komen en zelfs om te overleven. In deze setting komen uitspraken over vertrouwen hebben en je durven overgeven aan de Voorzienigheid. Jezus zegt niet dat je niet hoeft te werken, maar dat je je geen zorgen hoeft te maken (vers 26). Zorgen verlengen je leven niet. Angst is gekoppeld aan het negatieve; hoop en vertrouwen zijn gericht op het positieve.
Deze hele sectie is zowel gericht tot de heidenen als tot mensen met weinig vertrouwen. Jezus’ godsbeeld is dat van een vader, of van een ouder die ook voor dwarse kinderen zorgt. Denk hierbij ook aan de woorden van Jesaja 54,8 waar God zich opstelt als in een familierelatie.
Dit vind je ook terug in de teksten waar Jezus hier naar verwijst: Psalm 103,15-27 stelt dat de mens bloeit als een bloem tot een windvlaag… En in Psalm 147,7-11 zorgt God voor het kiemen van het gras. Jesaja 40,6 en 8 spannen de kroon: Alle mensen zijn gras en hun trouw is niets anders dan een veldbloem; maar Gods woord houdt eeuwig stand. Het contrast tussen de onbestendige natuur en Gods standvastige en altijddurende liefde is schitterend in beeld gebracht.
Voor wie de scherpe tegenstelling in de woordkeuze van geld en mammon in vers 24 opvalt: de termen haten en liefhebben zijn niet zo absoluut als ze hier staan. Ze worden gebruikt in een relatie als: ‘de een liefhebben’ en ‘de ander haten’. Ze zijn comparatief, zoals in Maleachi 1,2-3. Vanuit een zeker historisch ressentiment kunnen wij ook spreken van: liever in een Franse dan in een Duitse auto rijden.

Themastelling


Vertrouwen, betrouwbaarheid vormen vanuit een transcendente blik een scherp contrast met geld, berekening, angst. Vertrouwen is gekoppeld aan overgave en standvastigheid inzake de zorgen van alledag.


Suggesties


De antwoordpsalm (Psalm 62) vat de thematiek van deze zondag goed samen. Als de psalm niet gezongen kan worden, bid de tekst dan gezamenlijk, eventueel met een gezongen refrein erbij. Het Taizégezang ‘Behoedt Gij mij God’ sluit goed aan bij deze psalm.

De eerste zin van de tweede lezing kan wellicht gebruikt worden bij de zegen aan het slot van de viering:

 Paulus schrijft:
 ‘Broeders en zusters, men moet ons beschouwen als helpers van Christus,
 belast met het beheer van Gods geheimen.’

Deze geheimen zijn eenvoudig: vertrouw op God,
vertrouw op elkaar, leef in liefde.
Als wij zo leven, zijn wij een zegen voor elkaar
en mogen we ons gezegend weten door de Eeuwige, die is:
Vader, + Zoon en heilige Geest. Amen.





Werkgroep voor
Liturgie Heeswijk
Abdij van Berne
Postbus 60
5473 ZH Heeswijk
tel: 0413-293480
fax: 0413-299288
info@wlh.nl



Volg ons op: