Ter inspiratie

4e zondag door het jaar / 28 januari 2018


Durf jij echt te luisteren?

Luisteren naar wat? Luisteren naar wie? Er moet dan wel iets te beluisteren zijn, woorden, een boodschap, of het geluid van ‘onreine geesten’ die ook in onze samenleving het klimaat onder mensen verzieken. Goed luisteren is een kunst en die kunst kan geleerd worden want je bent niet onmiddellijk de kunst van het luisteren vaardig. Luisteren gaat over in onderscheiden, onderscheiden van de geesten. Onderscheiden welke roeping er voor jou in het verschiet ligt. Roeping… opdracht… Woord van God dat een luisterend oor, een luisterend hart zoekt. Ook voor het gewone menselijke bestaan. Wel als gelovige aan wie God zijn liefde kwijt wil om deze liefde te verbreiden.

Exegetische notities Evangelie Marcus 1,21-28


Marcus is de evangelist die kort en krachtig schrijft over wie Jezus voor hem is. In de perikoop van deze zondag horen we het verhaal van Jezus die onderricht geeft in de synagoge van Kafarnaüm. Kafarnaüm lag in Galilea, en er woonde veel gemengd volk. Het was een grensplaats waar allerlei mensen zich verzamelden en waar het niet vanzelf was dat mensen leven in vrede en recht met elkaar.  Juist op die plaats spreekt Jezus voor het eerst in de synagoge, op een plek Jezus is voor het eerst onderweg met zijn leerlingen, die alles achter hebben gelaten om hem te volgen. Ze hebben alles wat hun zekerheid gaf en houvast los moeten laten om in het voetspoor van de Levende te gaan. Jezus spreekt in die synagoge met gezag, de mensen merken dat hij weet waarover hij het heeft en dat maakt diepe indruk. Dat is kennelijk anders in de optie van Marcus dan hoe de gewone Schriftgeleerden dat doen., en zal een terugkerend thema blijven in het evangelie.
Jezus treedt op als leraar, hij leert mensen iets wat zij nog niet wisten, opent een nieuw perspectief en maakt nieuwe toekomst mogelijk.
In die synagoge is ook een man in wie een onreine geest is. Daardoor gedraagt hij zich onaangepast, hij schreeuwt door de synagoge heen. Tegelijk is het relevant wat hij dan precies roept: hij stelt namelijk een zeer wezenlijke vraag ‘wat hebben wij met jou te maken, Jezus van Nazaret?’ In zekere zin wordt die vraag niet alleen aan Jezus gesteld, maar ons allemaal. Wat hebben wij eigenlijk met Jezus van Nazareth van doen? Waar raakt hij ons? Waartoe leidt dat voor ons, wat vraagt dat van ons om los te laten en op te geven? Ondanks, of misschien wel dankzij zijn bezetenheid ziet de man wie Jezus werkelijk is: de heilige van God. Jezus’ reactie is typerend: Hij spreekt de onreine geest toe, ‘zwijg en ga uit hem weg’.  Jezus neemt de man zeer serieus in al zijn verwardheid, maar gaat er niet in mee. Hij ziet wie de man werkelijk is door alle onreinheid en verwardheid heen, en wil hem daarvan bevrijden. De onreine geest verdwijnt met een hoop kabaal. Vervolgens ligt de nadruk op de reactie van de omstanders, en niet zozeer op Jezus zelf of de bevrijdde man. De omstanders worden ook de ogen geopend, zij zien dat Jezus anders is dan de anderen, een heilige van God, die een nieuwe leer, een nieuwe weg door het leven wijst. Dat maakt hem verbaasd en het verhaal verspreidt zich snel door heel Galilea.

Themastelling


In alle teksten die we op deze zondag horen, worden we uitgedaagd om positie in te nemen. In de evangelielezing houdt juist de man die bezeten is door een onreine geest ons een spiegel voor met de vraag ‘wat hebben we met jou te maken, Jezus van Nazareth’. Wie is Jezus voor ons, welke weg ten leven laat hij ons zien? Waar moeten wij van bevrijd worden? Wat houdt ons tegen om de leer van Jezus te volgen? In het boek Deuteronomium horen we hoe het volk opgeroepen wordt om zijn eigen weg te blijven volgen, gericht op het woord van de Eeuwige. Niet van belang is het om zich te richten op wat anderen doen, maar om trouw te blijven aan hun hart, de wet en de profeten, om de Liefde te laten stromen. Waar richten wij ons hart op? Wat is voor ons van waarde? Hoe blijven wij gaan in het voetspoor van Jezus, om aangespoord te blijven door profeten uit onze eigen kring op de weg naar het Leven van vrede en recht?

Suggesties


Profetische kracht van de parochie
Formuleer drie profetische parochiedoelen. Plaats vervolgens een lagere tafel naast het altaar, waarop deze doelen worden uitgebeeld.
Bijvoorbeeld:
1. Aandacht voor armoede: uitbeelden met allerlei kleding.
2. Gastvrij voor iedereen: uitbeelden met een (deel van een) gedekte tafel met daarop stukken brood en wijnglazen.
3. Bewustwording van moraliteit, dus het juiste handelen: uitbeelden met wetboeken en afbeelding Tien geboden.
Voorafgaand aan de viering zou je een geloofsverdiepingsgesprek kunnen aanbieden rond deze thematiek. Tijdens de viering zou je van dit gesprek iets terug kunnen laten klinken.

Gebeden voor deze dag


Openingsgebed

Gij, goede God,
hebt onvoorwaardelijke voor ons gekozen
en in Jezus Christus, uw Zoon,
zijt Gij ons het meest nabij gekomen.
Zijn Woord is onze boodschap ten leven
en maakt ons vrij om zelf toegewijd te leven
aan U en aan elkaar.
Vervul ons met uw eenmakende liefde,
zo bidden wij U door Jezus Christus,
die met U en de heilige Geest
leeft tot in eeuwigheid. Amen.

Gebed over de gaven

Gezegend zijt Gij, God, om deze gaven, brood en wijn,
die wij U aanbieden als tekenen
van onze toewijding aan uw goede Zaak.
Mogen wij groeien in verbondenheid
en zo uw Rijk gestalte geven,
vereend rond deze tafel
en in het voetspoor van uw Zoon Jezus Christus,
die met U leeft in de eeuwen der eeuwen. Amen.

Slotgebed

Goede God,
Gij zijt liefde,
liefde die Gij getoond hebt in uw Zoon Jezus,
de Christus, die uw waarmerk is onder ons.
Dat wij deze liefde ontvangen, delen en vermenigvuldigen
opdat wij worden opgebouwd tot de gemeenschap
van uw Rijk van vrede en liefde,
door uw Zoon Jezus Christus,
die met U leeft in de eeuwen der eeuwen. Amen.


Werkgroep voor
Liturgie Heeswijk
Abdij van Berne
Abdijstraat 53
5473 AC Heeswijk
tel: 0413-293480
info@wlh.nl



Volg ons op: